Het capaciteitstarief bestaat in Vlaanderen sinds 2023 en geldt voor iedereen met een digitale meter. De gedachte erachter is simpel: wie het net zwaarder belast, betaalt meer. Hoe je dat bedrag berekent en hoe je het naar beneden krijgt, weet bijna niemand.
Hoe werkt het capaciteitstarief?
Fluvius meet je stroomverbruik elk kwartier. Niet hoeveel je in totaal verbruikt, maar hoe snel je stroom afneemt in die 15 minuten. Die waarde heet je kwartierverbruik en wordt uitgedrukt in kilowatt (kW).
De hoogste kwartiermeting van een kalendermaand is je maandpiek. Fluvius houdt die piek elke maand bij en neemt het gemiddelde van je 12 recentste maandpieken. Op dat gemiddelde berekent Fluvius je capaciteitstarief, dat jaarlijks op je energiefactuur verschijnt.
Wat kost je maandpiek concreet?
De prijs per kW verschilt licht per distributienetbeheerder. In 2026 liggen de tarieven tussen €52 en €60 per kW per jaar. Iedereen betaalt minimum op basis van 2,5 kW, ook als je werkelijke piek lager is. Dat basisbedrag kost je €130 tot €150 per jaar, sowieso.
2,5 kW (minimum)
±€140/jaar. Betaal je altijd, ook bij een lage piek. Typisch voor alleenstaanden met beperkt verbruik.
4 kW (gemiddeld)
±€224/jaar. Typisch voor een gezin dat redelijk spreidt, maar toch geregeld wasmachine en oven samen aanzet.
7 kW
±€392/jaar. Wie een elektrische wagen snel laadt terwijl de kookplaat en wasmachine draaien, zit hier snel.
10 kW
±€560/jaar. Grote woningen of wie een warmtepomp, EV en koken tegelijk inzet zonder sturing.
Het verschil tussen 4 en 7 kW is €168 per jaar. Puur door te spreiden in de tijd, zonder enige investering. Bereken je eigen situatie via de Capaciteitstarief calculator.
Hoe staat de gemiddelde Vlaming ervoor?
Volgens de cijfers van Fluvius ligt de gemiddelde maandpiek in Vlaanderen op 4,24 kW. Aan €56/kW kost dat zo'n €237 per jaar. De meeste mensen weten niet dat dit bedrag op hun factuur staat, want het zit verstopt in de netkosten en wordt daar zelden apart vermeld.
Verlaag je je piek van 4,24 kW naar 2,5 kW, dan bespaar je bijna €100 per jaar. Dat lukt zonder één euro te investeren, gewoon door je grote toestellen niet samen te laten draaien.
Hoe verlaag je je maandpiek?
De makkelijkste manier is meteen de goedkoopste: je verbruik spreiden. De grote slokoppen zijn een elektrische oven (2–3 kW), wasmachine (1,5–2 kW), vaatwasser (1,5 kW), droogkast (2–3 kW), laadpaal (3,7–11 kW) en warmtepomp (1,5–4 kW). Zet je die samen aan, dan zit je zo aan 8 tot 12 kW.
Wacht je tien minuten tussen elk toestel, dan vallen hun pieken niet in hetzelfde kwartier. Warm eerst je oven op, zet daarna de kookplaat aan en start de wasmachine pas als je aan tafel zit. Het kost je niets en levert jaarlijks tientallen tot honderden euro op.
Voor je laadpaal: laad 's nachts en zet het laadvermogen op 6 ampère (±1,4 kW) in plaats van de volle 16 of 32 ampère. Je auto staat toch uren stil, dus thuis snelladen heb je zelden nodig.
Kan techniek je helpen?
Lukt het je niet om alles handmatig te spreiden, of ben je vaak niet thuis, dan neemt techniek het over. Een energiemanagementsysteem (EMS) leest je digitale meter uit en stuurt je grote toestellen op het juiste moment aan. Het legt je laadpaal even stil als de oven aanslaat en schuift het laden naar de daluren.
Ook een thuisbatterij kan je maandpiek rechtstreeks drukken. Dreigt je piek te hoog te worden, dan springt de batterij bij om het net te ontzien. Dat is een extra reden waarom een batterij meer doet dan alleen je zonnestroom verschuiven.
Rijd je elektrisch, dan zijn slimme laadpalen met piekbegrenzing een goede investering. Die passen hun laadvermogen zelf aan op basis van wat de rest van je huis op dat moment verbruikt.
Wanneer krijg je een digitale meter?
Fluvius plaatst een digitale meter bij een nieuwe aansluiting, bij nieuwe zonnepanelen en wanneer je oude meter aan vervanging toe is. Heb je nog een analoge of elektronische meter en plaats je geen panelen, dan kan je er zelf gratis een aanvragen bij Fluvius.
Pas vanaf de dag dat je digitale meter werkt, wordt je kwartierpiek gemeten en loopt het capaciteitstarief. Met een analoge meter betaal je een vaste netbijdrage en geen capaciteitstarief. Je kan dan wel niet profiteren van goedkope uurprijzen en je piek niet van dichtbij opvolgen.
Het capaciteitstarief klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk komt het neer op één gewoonte: zet je grote toestellen niet allemaal tegelijk aan. Reken via de calculator even na wat dat in jouw geval scheelt.