Elke maand zoeken tienduizenden Vlamingen op "warmtepomp of gasketel". Logisch, want de installatie kost veel geld, terwijl je gasfactuur blijft stijgen en de overheid duidelijk richting elektriciteit duwt. Hieronder vind je de cijfers om de knoop zelf door te hakken.
Hoe werkt een warmtepomp?
Een warmtepomp verplaatst warmte in plaats van warmte te maken. Ze haalt energie uit de buitenlucht (bij een lucht-water warmtepomp) of uit de bodem (bij een grondwarmtepomp) en brengt die via een koelcircuit naar het verwarmingssysteem van je woning.
Hoe efficiënt ze dat doet, lees je af aan de COP, de Coefficient of Performance. Een COP van 3,5 betekent dat de warmtepomp 3,5 kWh warmte levert per kWh stroom die ze verbruikt. Een gasketel haalt nooit meer dan 1 kWh warmte per kWh gas, in de praktijk eerder 0,85 tot 0,95 bij een condensatieketel.
Over een heel seizoen rekent men met de SCOP, het gemiddelde over het jaar. Die ligt rond 2,5 in een slecht geïsoleerde woning die op hoge temperatuur verwarmt, en tot 4,5 in een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming.
Wat kost een warmtepomp?
De meest voorkomende keuze in Vlaanderen is de lucht-water warmtepomp. De installatieprijs ligt in 2026 tussen €8.000 en €18.000, afhankelijk van het vermogen, de installateur en of er aanpassingen aan het bestaande verwarmingscircuit nodig zijn.
Een grondwarmtepomp is efficiënter, maar de boringen kosten extra. Daardoor loopt de totaalprijs al snel op tot €20.000 of meer. Ze is vooral iets voor wie de ruimte heeft en een langere terugverdientijd aanvaardt.
Lucht-water (basis)
€8.000 – €12.000 voor appartementen en kleinere woningen. Geschikt voor radiatoren op lage temperatuur.
Lucht-water (uitgebreid)
€12.000 – €18.000 voor grotere woningen of installaties met warmwaterboiler en aanpassingen aan radiatoren.
Grondwarmtepomp
€18.000 – €30.000 inclusief boorkosten. SCOP van 4 tot 5. Lange terugverdientijd, hoge stabiliteit.
Hybride warmtepomp
Warmtepomp + gasketel gecombineerd. €6.000 – €10.000. Minder besparing, maar lager risico bij koude winters.
Hoeveel bespaar je op je energiefactuur?
Een gemiddeld Vlaams gezin verbruikt 17.000 tot 23.000 kWh gas per jaar voor verwarming en warm water. Aan €0,08/kWh komt dat neer op een gasfactuur van zo'n €1.360 tot €1.840 per jaar, nog zonder distributiekosten en abonnement.
Een lucht-water warmtepomp met SCOP 3,5 heeft voor diezelfde warmte maar een derde van dat volume nodig, ongeveer 5.000 tot 7.000 kWh stroom. Aan €0,28/kWh betaal je daar €1.400 tot €1.960 voor. In de praktijk bespaar je tegenover een gasketel €800 tot €1.500 per jaar.
Welke premies krijg je in 2026?
De Vlaamse overheid geeft een Mijn VerbouwPremie als je een fossiele verwarming vervangt door een warmtepomp. Opgelet: op 1 maart 2026 is die premie verlaagd voor inkomenscategorie 1 en 2.
Categorie 1 (laagste inkomens)
€1.500 (was €2.250 vóór 1 maart 2026). Gecombineerd met andere isolatiepremies mogelijk.
Categorie 2 (middeninkomens)
€1.500 (was €2.250 vóór 1 maart 2026). Aanvragen via woningpas.be na plaatsing.
Categorie 3 (hogere inkomens)
€3.000. Ongewijzigd. Aanvragen na installatie en betaling.
btw 6%
Woningen ouder dan 10 jaar: 6% BTW op plaatsing. Materiaal telt tegen 21%. Verschil op €12.000: ±€900.
Sommige gemeenten bieden daarbovenop een lokale premie. Controleer je situatie op premiezoeker.be. Energiehuis biedt ook renteloze leningen aan via Mijn VerbouwLening.
Hoe snel verdien je het terug?
Reken voor een gemiddelde installatie met een nettokost van €10.000 na premies en een besparing van €1.000 per jaar. Dat geeft een terugverdientijd van 10 jaar. Bespaar je meer, dan zak je naar 7 à 8 jaar. Bespaar je minder, dan loopt het op tot 12 à 15 jaar.
Een nieuwe condensatieketel kost €3.000 tot €5.000 en levert je niets op aan besparing. De echte vraag is of je nu voor de lange termijn investeert of dat nog uitstelt. Nieuwe gasketels zijn al verboden in nieuwbouw en worden ook bij renovatie stilaan ingeperkt.
Maak een nauwkeurige schatting voor je eigen woning met de Warmtepomp calculator.
Voor welke woningen werkt het het best?
Een warmtepomp werkt het best in een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming of radiatoren op lage temperatuur (35 à 45°C). Hoe lager die aanvoertemperatuur, hoe hoger je SCOP en hoe minder stroom je verbruikt.
Heb je nog oude radiatoren die op 70 à 80°C draaien, dan heb je grotere radiatoren of vloerverwarming nodig bij je renovatie. Die extra kosten reken je best mee.
Met EPC-label A of B zit je goed. Bij EPC C kan het nog lonen, maar vraag je installateur dan om een warmtevraagberekening. Heb je EPC D of lager, isoleer dan eerst en plaats daarna pas een warmtepomp.
Wanneer is wachten verstandiger?
Werkt je gasketel nog goed en is je woning slecht geïsoleerd, dan heeft overstappen nu weinig zin. In een tochtige, slecht geïsoleerde rijwoning haalt een warmtepomp een mager rendement. Je investering verdien je dan pas na 15 jaar of meer terug.
Isoleer eerst je dak, vloer en muren tot een degelijk niveau en vervang waar nodig je ramen. Pas daarna plaats je de warmtepomp. Vaak kan dat in één renovatietraject, zodat je de premies voor isolatie en warmtepomp kan stapelen.
Is je ketel stuk en heb je geen tijd voor een grondige renovatie, dan is een hybride warmtepomp een goede tussenstap. De richting is duidelijk: vroeg of laat verdwijnt het gas. Zorg dat je woning er klaar voor is, en reken je eigen situatie even na voor je beslist.